Eyes Wide Shut (1999 – آمریکا)

 

چشمان کاملا بسته

 

 

کارگردان: استنلی کوبریک

تهیه‌کننده: استنلی کوبریک

نویسنده: استنلی کوبریک و فردریک رافائل با نگاهی به داستان «داستانک رویایی» اثر آرتور شنیتسلر

بازیگران:

 تام کروز

نیکول کیدمن

سیدنی پولاک

ماری ریچاردسون

توزیع‌کننده: برادران وارنر

مدت: ۱۵۹ دقیقه

بودجه: ۶۵ میلیون دلار 

سايت رسمی : Eyes Wide Shut

 

درباره فیلم:

 

درونمايه "چشمان کاملا بسته" عبارتست از شک و يقين، عشق و اروتيسم. و چه زيبا همه عناصر فيلم براي القاي اين فضا و جدايش يا آميزش موارد مذکور طراحي شده اند، يک طراحي استادانه از کوبريک.

 

کافي است يک بار فيلم را ببينيد و فقط به رنگها و نورها و حس آن موقع فضاي فيلم و فيلمنامه توجه کنيد. هر جا فضاي اروتيسم بر فيلم حاکم است رنگ غالب نارنجي –رنگ پوست بدن- است (مثل صحنه هاي رقص در مهماني، صحنه اعتراف نيکول کيدمن در مورد علاقه اش به آن افسر ارتشي و ...) هر جا فضاي سرد و بدون عشق خانوادگي را تصوير مي شود، رنگ غالب آبي يخي است (يک آبي بسيار کمرنگ) هر وقت تام کروز دچار شک مي شود، فضا دو رنگ مي شود (مثلا نور صورتش دو رنگ مي شود) هر وقت شک و ترديد در کار نيست، نور صورت او هم عادي مي شود. به يک صحنه فوق العاده اشاره مي کنم: وقتي نيکول کيدمن خوابش را براي تام کروز تعريف مي کند، ابتدا رنگ زمينه تک رنگ است، ولي وقتي تام اصرار مي کند که انتهاي خوابش را نيز تعريف کند، يک دفعه دچار شک مي شود، و دوربين با يک تراولينگ بسيار عالي از فضايي که رنگ غالبش "ابي يخي" است، حرکت کرده و به منطقه اي مي رود که فضاي بک گراند دو رنگ مي شود (نيمي آبي و نيم نارنجي) صورت تام کروز هم دو رنگ مي شود، از فضاي معمولي به شک و ترديد رسيديم.

 

در مجلس بالماسکه هم ترکيب رنگهاي سياه و قرمز و نارنجي است، سياه و قرمز در کنار هم القاي خون و خونريزي و شومي را مي کند، و نارنجي هم که اروتيسم (منظورم از نارنجي، همان نوع رنگي است که در فيلم به کار برده شده، نه نارنجي ديگري) و مي دانيد که اين مجالس ارتباط تنگاتنگي با فروماسوني دارد.

 

پلانهاي خارجي و داخل شهر همه در شب است، رنگ غالب سياه است که با نورهاي کوچک رنگارنگ تزيين شده، ولي باز رنگ غالب حاکي از ديدي است که کوبريک به دنياي بيرون داشت.

 

اين بازي رنگها بيخود در فيلم گنجانده نشده، حتي اگر يک کلمه از ديالوگهاي فيلم را نفهميد مي توانيد با اين تقسيم بندي رنگها فيلم را بفهميد. کوبريک بعضي مواقع مقدمه چيني سکانسها را نيز با اين رنگها انجام مي دهد، مثلا آنجايي که يک نفر به تام کروز زنگ مي زند و مي گويد که يکي از مريضهايش مرده، او به خانه شخص مورد نظر مي رود تا از دخترش عيادت کند. طبيعي است که حس اين سکانس بايد "غم" باشد، اما وقتي تام وارد خانه مي شود راهروي ورودي نارنجي رنگ است، اين راهرو هيچ کاربرد خاصي در فيلمنامه ندارد، فقط مقدمه چيني براي سکانس است، تماشاگر باهوش مي فهمد که اين سکانس نيز داراي حس اروتيک است و منتظر است ببيند که کوبريک چه جوري از مردن يک نفر اروتيسم بيرون مي آورد، که چند دقيقه بعدش مشخص مي شود.

 

استنلی کوبریک

 

اثر هنري اثري است که حرف زدن و تفکر درباره آن پايان نداشته باشد و اکثر فيلمهاي کوبريک اين ويژگي را دارند، اين متن نيز فقط اشاره کوچکي به کاربرد رنگ در "چشمان کاملا بسته" بود. آخرين اثر کوبريک در عين سادگي ظاهريش نسبت به "اوديسه فضايي 2001" ، "تلالو" يا "غلاف تمام فلزي - كه سانسور شده آن را از تلوزيون ايران مشاهده فرموديد !!!!" سرشار از همه دغدغه هاي فرماليستي اوست، حتي يک پلان، يک حرکت دوربين، يک لنز، رنگ، ديالوگ و ... در روايت چند جانبه فيلم، بدون علت استفاده نشده.

 

منبع: http://haddadpour.blogfa.com/post-45.aspx

 

مطلب مرتبط: کلیک کن

 

تهیه و تنظیم: رضا